Hoe selecteer je de beste startups voor je seedfonds of acceleratieprogramma? Dit zijn onze best practices.

Innovaties en startups in een vroege fase zijn lastig op waarde te schatten. Er zijn nog veel aannames, veel onzekerheid en veel mooie beloften. Gaat deze startup nou echt het verschil maken?

Het is dan ook lastig om in een vroege fase al het kaf van het koren te scheiden. Incubators, acceleratieprogramma’s en (pre-)seed investeringsfondsen staan voor de lastige keuze om enerzijds beschikbare middelen zo goed mogelijk te alloceren aan de startups met de meeste kans van slagen, en tegelijkertijd moeten zij dat besluit snel, low budget en op basis van onvolledige informatie nemen. Hoe doe je dat het beste?

Het is ons doel als Golden Egg Check om de winnaars te kunnen selecteren. En we zullen eerlijk zijn; daar slagen we (nog) niet 100% in, maar gelukkig lijkt er een verband te zijn tussen de GEC score en het uiteindelijke resultaat. Zo kunnen we al aardig voorspellen welke bedrijven niet zo succesvol worden. En we kunnen ook aangeven wat de aandachtspunten zijn van startups, zowel de quick wins als de strategische ontwikkelpunten, waarmee de kans op succes kan worden vergroot. Op basis van onze business development ervaring hebben wij tools en services ontwikkeld die incubators, acceleratieprogramma’s en seedfondsen kan helpen om op een snelle, eenvoudige en onderbouwde wijze de juiste startups te selecteren, of af te wijzen. Dat kunnen wij doen, maar we kunnen de organisaties ook in staat stellen om zelf hun selectiebeleid te professionaliseren. In deze blogpost geven wij wat van onze best practices prijs.

Check op potentie én haalbaarheid
Wij hebben software ontwikkeld om het proces te faciliteren om startups te beoordelen. Onze tools zijn gebaseerd op de methoden en criteria van (venture capital) investeerders, inmiddels zo’n 200 in Europa. Deze tools stellen we als software-as-a-service beschikbaar, en is naar eigen inzicht in te richten. Door startups te beoordelen op de criteria van risico investeerders, kunnen ze gekarakteriseerd worden op basis van potentie (hoe groot kan dit worden?) en haalbaarheid (is de onderneming in staat om die potentie te bereiken?). De beoordelingen kunnen vervolgens gevisualiseerd worden in de Startup Matrix, lees hier meer over de achtergronden hierover. De startups die door seedfondsen en acceleratieprogramma’s het meest worden geselecteerd (en daarna ook de grootste groei laten zien) zitten in de kwadranten met hoge potentie; vaak Dreamers en af en toe Money Makers. Startups in het Hobbyist-kwadrant zijn meestal niet zo interessant omdat ze zowel op haalbaarheid als potentie laag scoren, startups in het Consultant-kwadrant kunnen interessant zijn maar dan vooral als ze hun schaalbaarheid kunnen vergroten.

gec-matrix

Omdat iedere kandidaat-startup wordt beoordeeld op dezelfde criteria, kan vervolgens een waardevolle benchmark ontstaan. Hoe goed is deze startup ten opzichte van zijn peers? Wat zijn relatieve sterke en zwakke punten? Maar ook: scoren de startups vaak slecht op een specifiek onderdeel? Dan is het misschien goed om daar extra nadruk op te leggen in de fase na de selectie/ het acceleratieprogramma, bijvoorbeeld door heel gericht trainingen te geven over dat onderdeel.

Due diligence in de vroege fase
Om een goede selectie te kunnen doen, is het vaak wenselijk om meer en objectieve informatie te verkrijgen over de startup en de markt waarin het actief wil worden. Zijn er inderdaad geen concurrenten? (Natuurlijk wel!) Is de markt een miljardenmarkt? (De bereikbare markt in ieder geval niet!) Een quick scan van de markt kan dan helpen om snel de informatie van de ondernemer te verifiëren en aan te vullen. Dit is een van onze belangrijkste services, maar kan ook door het programma zelf worden uitgevoerd. Onze marktscans bevatten informatie over de marktomvang & groei, trends & ontwikkelingen, concurrentie & stakeholders.

Lees verder

Advertenties

Moneymaker, dreamer of toch hobbyist?

Onlangs ben ik voor de tweede keer vader geworden, wederom van een prachtige zoon. De ooievaars zijn inmiddels weer uitgevlogen en de roze wolk is inmiddels opgetrokken. Tijd ook weer voor een nieuwe column. Ondanks, of misschien wel juist vanwege, de onvoorstelbare gebeurtenissen die de afgelopen tijd plaatsvonden houd ik het onderwerp dichtbij huis. Bij mijn eigen te bevatten wereld. Een wereld die naast de nodige luiers en het missende uurtje nachtrust uit heel veel liefde en dierbaarheid bestaat.

De dierbaarheid die ik bij mijn zoons voel wordt regelmatig vergeleken met de relatie tussen een ondernemer en zijn of haar zelf opgezette bedrijf. Je hoort ondernemers vaak genoeg zeggen dat het bedrijf voelt alsof het hun kindje is. En dat lijkt me bijzonder gevaarlijk. Want u bent het ongetwijfeld niet met me eens, maar die twee kinderen van mij zijn de meest fantastische, lieve en talentvolle kinderen die er zijn. Daar ga je er niet nog een paar van vinden. En zo gaat het dus ook bij veel ondernemers en hun bedrijven; liefde maakt blind.

Voor een geslaagde opvoeding lijkt onvoorwaardelijke liefde mij inderdaad het belangrijkste ingrediënt, maar het ontwikkelen van een geslaagd bedrijf vraagt voor mijn gevoel toch vooral een veel kritischere houding. Van de ondernemer maar ook van de omgeving. Tenminste, als je door mijn collega’s niet als ‘hobbyist’ aangeduid wilt worden. In onze inmiddels befaamde matrix om startups te kwalificeren maken we onderscheid tussen ‘moneymaker’, ‘dreamer’, ‘consultant’ en ‘hobbyist’. Afhankelijk van de haalbaarheid en potentie worden startups gecategoriseerd in een van die vier kwadranten. De moneymaker blinkt uit in potentie en haalbaarheid, terwijl de hobbyist aan beide een chronisch tekort heeft. In de ogen van de ondernemer is het ongetwijfeld een fantastisch bedrijf, maar als je er enigszins kritisch naar kijkt dan blijkt het eigenlijk een kansloze missie.

Het gaat voor nu wat ver om in detailbeschrijvingen te treden (daarvoor verwijs ik graag naar deze blogpost), maar moneymakers laten onder andere complementaire teams, schaalbare business modellen, groeiende markten en unieke waardeproposities zien terwijl hobbyisten zich laten kenmerken door oplossingen zonder probleem, vaag te duiden markten, onvoorziene risico’s en afhankelijkheid van een klein clubje klanten.

In Twente zijn volop voorbeelden te vinden van deze vier kwalificeringen. Neem bijvoorbeeld de bekende UT startup Medimate die helaas failliet ging. Een prachtig voorbeeld van een bedrijf dat zich als “dreamer” laat karakteriseren; veel potentie maar lage haalbaarheid. Het bedrijf ontwikkelde een lab-on-a-chip technologie waarmee thuismetingen voor het lithiumgehalte in bloed uitgevoerd konden worden. Qua potentie waanzinnig interessant en het bedrijf wist dan ook miljoeneninvesteringen aan zich te binden, vooral vanuit onze eigen regio. Toch ging het bedrijf failliet. Het bleek onmogelijk om in de ingewikkelde, medische nichemarkt rondom manisch depressieve patiënten voet aan de grond te krijgen. Grootondernemer Sanderink kocht het bedrijf bij de curator en kondigde direct aan de technologie voor meer verschillende markten in te willen zetten en zijn netwerk met mogelijke marktkanalen aan te boren. Dit alles om de haalbaarheid te verhogen en er alsnog een moneymaker van te maken.

Andere Twentse bedrijven zoals Clear Flight Solutions en Eurekite hebben een investeerder aangetrokken om daarmee hun technologie en waardepropositie verder uit te ontwikkelen. Hierdoor stijgt hun haalbaarheid en bewegen zij van dromers richting moneymakers. Universiteit Twente spinoffs Triboform en 4Silence zijn ook goed onderweg op het pad richting het realiseren van hun potentie, o.a. door samenwerkingen met grote marktspelers, pilot projecten en het kunnen onderbouwen van hun business cases.

Voor Twente zou het gezond zijn als we allen wat meer in termen van moneymakers en hobbyisten denken en niet alle startups knuffelen en pamperen. “Kill your darlings”, we zouden het vaker moeten doen. Apetrots zijn we op het overlevingspercentage van Twentse startups (>80%). Ik schat echter in dat nog niet eens de helft hiervan bestaat uit bedrijven met een groot potentieel: dreamers en moneymakers. Bedrijven die in potentie wereldspelers kunnen worden, bedrijven die staan te springen om groeimiddelen als kapitaal en talent maar dat vaak verspild zien worden aan goedbedoelende hobbyisten. Zonde.

 

Deze column verscheen eerder in de Tubantia, waar Jaap periodiek een column schrijft. Meer informatie over de Startup Matrix staat hier.

Introducing and Explaining the Startup Matrix for Startup Strategies

Startups want to become successful and investors want to invest in successful startups. But how can one estimate which startup is likely to become successful and how can one develop strategies to increase the probability of startup success? In this blog post we introduce our methodology; the Golden Egg Check (or: GEC) Matrix, also known as Startup Matrix.

The Startup Matrix is created by Golden Egg Check to visualize the most essential success indicators of an early stage startup or business case: (short term) feasibility and (long term) potential. The rationale behind this is that startups not only need to have the potential to generate cash in the long run, but they also have to be able to actually reach that potential before they run out of money and die in the ‘valley of death’. Short-term survival and long term success should be in balance.

In a way, the Startup Matrix is the startup equivalent of the BCG matrix. This famous model is not applicable to startups as one of the two variables, market share, is close to zero for any startup. Moreover, there can be a situation where a startup is gaining a large market share in a niche market, or a small market share in a mass market. Market share is not the dominant metric for a startup.

Nevertheless, the Startup Matrix has a similar usability and four quadrants, which we will introduce below.

GEC matrix

Lees verder